De recente spanningen rondom de geplande asielopvang in Den Bosch, waaronder een explosie bij een beoogd pand en het uitstellen van de gemeentelijke besluitvorming, tonen aan hoe complex de uitvoering van lokaal asielbeleid is geworden. Uit nieuwe documenten over een vergelijkbare escalatie in Coevorden blijkt nu dat een gebrek aan direct beschikbare politiecapaciteit gemeenten er zelfs toe kan dwingen om opvangplannen volledig te schrappen.
Waarschuwing uit Drenthe
Vorig jaar juli wilde de gemeente Coevorden veertien minderjarige statushouders huisvesten in een woonwijk. Hoewel de gemeente benadrukte dat het om een groep meisjes ging, leidden de plannen tot felle en gewelddadige protesten. Demonstranten bezetten dagenlang kruispunten, staken voertuigen in brand en belaagden agenten. Na vijf dagen van ongeregeldheden trok burgemeester Bergsma de plannen in, omdat de veiligheid van de tieners niet langer gegarandeerd kon worden.
Noodverordening lastig te handhaven
Uit vrijgegeven interne communicatie, opgevraagd door regionale media, blijkt dat het afblazen van de opvang deels te wijten was aan logistieke uitdagingen bij de politie. Vlak na een veeleisende NAVO-top was het niet mogelijk om tijdig voldoende agenten naar de Drentse gemeente te dirigeren om een verdere escalatie met zwaar vuurwerk en gerichte brandstichting te voorkomen. Een afgekondigde noodverordening kon daardoor niet volledig worden gehandhaafd; de Mobiele Eenheid bleef tijdens de brandstichtingen op afstand en greep pas in een later stadium in om de brandweer te begeleiden. De politie laat in een reactie weten dat de totale landelijke capaciteit niet direct het probleem is, maar dat het omgooien van roosters tijd kost, waardoor grootschalige inzet op zeer korte termijn soms niet haalbaar is.
Democratische dilemma’s voor de regio
Voor Den Bosch en omliggende gemeenten vormen deze onthullingen een actueel veiligheidsvraagstuk. De gemeente lastte onlangs nog extra informatieavonden in en stelde het besluit over een nieuw asielzoekerscentrum uit, mede door de onrust. Marcel Boogers, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, waarschuwt voor de langetermijngevolgen van dergelijke situaties. Hij stelt dat in een democratie besluiten van een meerderheid niet mogen sneuvelen door toedoen van een gewelddadige minderheid. Tegelijkertijd toont hij begrip voor lokale bestuurders. Zij zijn primair verantwoordelijk voor de openbare orde, maar staan met de rug tegen de muur als de nationale overheid niet tijdig de benodigde handhavingscapaciteit kan leveren.
